Voor scholen

Spreekangst, bijvoorbeeld voor het geven van een presentatie voor of spreken in de klas, is een probleem waar behoorlijk wat jongeren mee te maken hebben, en dat van grote invloed kan zijn op hun functioneren op school en daarbuiten. Omdat jongeren hun angst vaak niet uiten, is het in hun gedrag niet altijd zichtbaar of komt het anders tot uiting (bijv. door aandachts- of concentratieproblemen). Daardoor wordt het door ouders en leerkrachten soms pas laat opgemerkt. Dat is jammer, want er bestaan bewezen effectieve programma’s om angstproblemen aan te pakken. Wel is het zo dat van veel van deze programma’s bekend is dat ze werken, maar niet wat maakt dat ze werken.

Waarom het onderzoek Talk like that!?

Veel van de bewezen effectieve programma’s voor angstklachten bij jongeren bevatten exposure oefeningen. Exposure betekent dat de situatie waar de jongere bang voor is in stapjes wordt benaderd, zodat de jongere kan leren er mee om te gaan. Naast exposure oefeningen bevatten veel bewezen effectieve programma’s cognitieve oefeningen, waarbij de jongere niet-helpende gedachten leert om te zetten in helpende gedachten. Ten slotte bevatten veel bewezen effectieve programma’s ontspanningsoefeningen, waarbij de jongere leert om lichamelijke spanning om te zetten in lichamelijke ontspanning.

We weten al dat exposure oefeningen werken, en met dit onderzoek hopen we ook antwoord te krijgen op de vraag of en hoe cognitieve en ontspanningsoefeningen bijdragen aan de werkzaamheid van de programma’s voor angstklachten. Daarbij bekijken we tevens of de combinatie van de verschillende oefeningen beter werkt dan exposure oefeningen alleen, zodat we behandelaren en leerkrachten van kinderen en jongeren met angstklachten kunnen adviseren over wat werkt en hoe. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de Rijksuniversiteit Groningen in samenwerking met Accare, en is gesubsidieerd vanuit de Rijksuniversiteit Groningen en de overheidsinstelling ZonMw, welke ontwikkeling en praktische toepassingen op het gebied van interventieverbetering, zorg en gezondheid stimuleert.

Hoe ziet het onderzoek er uit?

Indien uw school deelneemt aan het onderzoek zullen we in alle klassen 1 t/m 3 een korte voorlichting over het onderzoek geven. Vervolgens vragen wij u aan alle leerlingen van klas 1 t/m 3 en hun ouders de digitale informatiefolder en het digitale toestemmingsformulier te sturen. De jongeren waarvan we binnen twee weken toestemming voor deelname hebben ontvangen worden uitgenodigd voor de screening van het onderzoek bij u op school. Jongeren die in de digitale screeningsvragenlijst aangeven bovengemiddeld spreekangstig te zijn, krijgen de mogelijkheid om deel te nemen aan de groepstraining en het verdere onderzoek. Jongeren die op dit moment al in behandeling zijn voor angstklachten, kunnen helaas niet deelnemen aan het onderzoek.

De deelnemende jongeren worden willekeurig verdeeld over drie groepen. Groep 1 krijgt alleen exposure oefeningen aangeboden. Groep 2 en 3 krijgen zowel exposure oefeningen als cognitieve- of ontspanningsoefeningen aangeboden. De training bestaat uit 5 sessies van één uur, die wekelijks in groepjes van 5-8 jongeren gegeven worden. De training start een maand na de screening en vindt buiten schooltijd bij u op school plaats. De training wordt gegeven door een psycholoog die ervaring en affiniteit heeft met het werken met angstige jongeren. Uiteraard zullen de gegevens van de jongeren vertrouwelijk behandeld worden.

Wat verwachten wij van u als school?

  • Digitale informatiefolder en digitaal toestemmingsformulier over het onderzoek voor de jongere en zijn of haar ouders aan hen toesturen via de email. Reacties van jongeren en hun ouders zullen direct naar ons verstuurd worden.
  • Twee keer 5-10 minuten van uw les- of pauzetijd om 1) de leerlingen een korte voorlichting over het onderzoek te geven en 2) de leerlingen die meedoen aan het onderzoek de digitale screeningsvragenlijst in te laten vullen.
  • Bij alle jongeren die deelnemen aan het verdere onderzoek wordt voor, direct na en vijf weken na de groepstraining een interview en vragenlijsten afgenomen. Dit gebeurt na schooltijd en duurt per meetmoment maximaal ± 75 minuten.
  • Ruimte na schooltijd. Om de groepstraining, interviews en afname vragenlijsten te laten plaatsvinden bij u op school.

 Wat kunt u van ons verwachten?

  • Uw leerlingen zijn niet verplicht om deel te nemen aan het onderzoek.
  • Alle leerlingen die spreekangstklachten ervaren kunnen gratis deelnemen aan de groepstraining.
  • Alle onderzoeksgegevens van uw leerlingen worden vertrouwelijk behandeld en in geen enkel rapport worden namen vermeld. De enigen die deze gegevens kunnen inzien, zijn de mensen uit het projectteam. Bovendien worden de onderzoeksgegevens nooit aan derden gegeven. Niet aan de gemeente, aan de school of aan leerkrachten. Wel kunnen we in algemene termen aangeven welk percentage van uw leerlingen heeft aangegeven spreekangstklachten te ervaren. Na het onderzoek worden de onderzoeksgegevens geanalyseerd en vervolgens 15 jaar bewaard.
  • We bieden u graag de mogelijkheid om met uw team aan deskundigheidsbevordering te werken, door een presentatie te geven over (spreek)angstklachten bij jongeren en hoe hiermee om te gaan in de klas. Tevens bieden we de mogelijkheid een ouderavond te organiseren met als thema (spreek)angst.

Planning

Week 0:        screening bij u op school
Week 1:        telefonische uitnodiging jongeren met spreekangst
Week 2:        niks
Week 3:        niks
Week 4:        niks
Week 5:        voormeting: interview en vragenlijsten invullen op school
Week 6:        eerste trainingssessie op school
Week 7:        tweede trainingssessie op school
Week 8:        derde trainingssessie op school
Week 9:        vierde trainingssessie op school
Week 10:      vijfde trainingssessie op school
Week 11:      nameting: interview en vragenlijsten invullen op school
Week 12:      niks
Week 13:      niks
Week 14:      niks
Week 15:      niks
Week 16:      follow-up: interview en vragenlijsten invullen op school

Wilt u meer weten?

Voor vragen of een toelichting op het project kunt u terecht bij Rachel de Jong, via talklikethat@rug.nl of 050 363 7607.